أبو مخنف الأزدي ( مترجم : جواد سليمانى )

12

مقتل الحسين ( ع ) ( نخستين گزارش مستند از نهضت عاشورا ) ( فارسي )

ترجمه ايست از اسناد به جا مانده از كتاب [ مقتل الحسين عليه السّلام ] كه توسط [ أبى مخنف لوط بن يحيى أزدى غامدى ] [ متوفاى 157 ه ] به رشته تحرير در آمده است ، وى از مورخين و راويان به نام كوفه در نيمه اول قرن دوم هجرى است كه كتب متعددى در زمينه‌هاى گوناگونى چون خطبه حضرت زهرا [ س ] و جنگ جمل و صفين ، ماجراى شهادت محمد بن ابى بكر و نهضت امام حسين عليه السّلام و قيام مختار بن أبى عبيده و غيره نگاشته است . « 1 » أبى مخنف از اصحاب أئمه عليهم السّلام شمرده مىشد « 2 » و از امام صادق عليه السّلام روايت نقل مىكرد . « 3 » اجداد و خاندانش در زمره محبين و ياران اهل بيت بوده‌اند بطورى كه پدرش [ يحيى ] از ياران على عليه السّلام شمرده مىشد « 4 » و جدّ دومش [ مخنف بن سليم ] جزو اصحاب رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلم بود ، و در عهد حكومت على عليه السّلام عامل آن حضرت در اصفهان و همدان گرديد « 5 » و در جنگ جمل و صفين در كنار على عليه السّلام ايستادگى نمود و دو برادرش صقعب بن سليم و عبد الله بن سليم را در جريان نبرد جمل از دست داد « 6 » لكن با همه اين اوصاف نمىتوان أبى مخنف را شيعه امامى دانست ، چرا كه از طريق او هيچ نقل بىواسطه‌اى از امام سجاد عليه السّلام [ متوفاى 92 ه ] و امام باقر عليه السّلام [ متوفاى 115 ] نرسيده است در حالى كه وى همزمان با آن بزرگواران

--> ( 1 ) - شيخ طوسى ، الفهرست ، تصحيح و تحقيق سيد محمد صادق آل بحر العلوم ، نجف مطبعة الحيدرية ، چ دوم ، 1380 ه ق ، ص 155 . ( 2 ) - مصدر پيشين ، همان . ( 3 ) رك : نجاشى ، رجال نجاشى ، تحقيق . محمد جواد نائينى ، بيروت ، دار الاضواء ، چ اول ، 1408 ه ق ، 2 / 191 . ( 4 ) شيخ طوسى ، رجال طوسى ، تحقيق . سيد محمد صادق آل بحر العلوم ، نجف ، مطبعة الحيدرية ، چ اول ، 1381 ه ش ، ص 57 و شيخ طبرسى ، الفهرست ، ص 155 . ( 5 ) نصر بن مزاحم منقرى ، وقعه صفين ، تحقيق . عبد السّلام محمد هارون ، قم ، مكتبه آية الله مرعشى نجفى ، 1403 ه ق ، ص 11 . ( 6 ) رك : به تحقيق استاد محمد هادى يوسفى غروى در مقدمه كتاب وقعة الطّف لأبى مخنف ، قم ، مؤسسهء نشر اسلامى ، چ اول ، 1367 ، ص 13 ، به نقل از طبرى ، تاريخ الامم و الملوك ، قسمت ذيل المذيل ، بيروت ، دار القاموس ، 13 / 36 .